NA 3.9 (in scholis legendum)

[ Capituli 3.9 textus integer apicibus instructus hic invenitur.]

Aliae editiones:


 * Loeb apud PHI
 * Loeb Latine et Anglice apud Perseum
 * Valpy variorum vol. I
 * Valpy variorum vol. III

Capitulum 3.9 apud anchor.fm more Polonico recitatum mox praebebitur.

Textus, qui sequitur, ex editione a Leofranco Holford-Strevens a. 2019 publici iuris data sumptus est apicibusque instructus ope instrumenti a Ioanne Alatio confecti.

Quis et cūiusmodī fuerit quī in prōverbiō fertur equus Sēiānus;

et quālis color equōrum sit quī spādīcēs vocantur;

dēque istīus vocābulī ratiōne.

1 Gāvius Bassus in commentāriīs suīs,

item Iūlius Modestus in secundō quaestiōnum cōnfūsārum,

historiam dē equō Sēiānō trādunt

dignam memoriā atque admīrātiōne:

2 Gnaeum Sēium quempiam scrībam fuisse

eumque habuisse equum

nātum Argīs in terrā Graeciā,

dē quō fāmā cōnstāns esset,

tamquam dē genere equōrum prōgenitus foret

quī Diomēdīs Thrācis fuissent,

quōs Herculēs

Diomēde occīsō

ē Thrāciā Argos perdūxisset.

3 Ēum equum fuisse dīcunt magnitūdine invīsitātā,

cervīce arduā,

colōre poenicēō,

flōrā et comantī iubā,

omnibusque aliīs equōrum laudibus quoque longē praestitisse;

sed eundem equum tālī fuisse fātō sīve fortūna ferunt,

ut,

quisquis habēret eum possidēretque,

ut is

cum omnī domō familiā fortūnīsque omnibus suīs

ad interneciōnem dēperīret.

4 Itaque prīmum illum Gnaeum Sēium,

dominum ēius,

ā M. Antōniō,

quī posteā triumvirum reīpūblicae cōnstituendae fuit,

capitis damnātum

miserandō suppliciō affectum esse;

eōdem tempore Cornēlium Dolābellam cōnsulem

in Syriam proficīscentem

fāmā istīus equī adductum

Argos dēvertisse

cupīdineque habendī ēius exārsisse

ēmissēque eum sēstertiīs centum mīlibus;

sed ipsum quoque Dolābellam

in Syriā bellō cīvīlī obsessum

atque interfectum esse;

mox eundem equum,

quī Dolābellae fuerat,

C. Cassium,

quī Dolābellam obsēderat,

abdūxisse.

5 Ēum Cassium posteā satis nōtum est

victīs partibus

fūsōque exercitū suō

miseram mortem oppetīsse;

deinde Antōnium

post interitum Cassiī

partā victōriā

equum illum nōbilem Cassiī requīsīsse

et,

cum eō potītus esset,

ipsum quoque posteā vīctum atque dēsertum

dētestābilī exitiō interīsse.

6 Hinc prōverbium

dē hominibus calamitōsīs

ortum dīcīque solitum,

'ille homō habet equum Sēiānum'.

7 Eādem sententia est illīus quoque veteris prōverbiī

quod ita dictum accēpimus,

'aurum Tolōsānum'.

Nam cum oppidum Tolōsānum in terrā Galliā

Quīntus Caepiō cōnsul dīripuisset

multumque aurī in ēius oppidī templīs fuisset,

quisquis ex eā dīreptiōne aurum attigit

miserō cruciābilīque exitū perit.

8 Hunc equum Gāvius Bassus vīdisse Argīs refert

haut crēdibilī pulcritūdine, vigōreque et colōre exūberantissimō.

9 Quem colōrem nōs, sīcuti dīxī, poeniceum dīcimus,

Graecī partim φοίνικα aliī σπάδικα appellant,

quoniam palmae termes

ex arbore cum frūctū āvulsus

spādīx dīcitur.